PHÂN TÍCH BÀI THƠ CHẠY GIẶC

     
Phân tích bài thơ Chạy giặc của Nguyễn Đình Chiểu - Đọc Tài Liệu xem thêm thông tin và tổng hợp những bài văn mẫu hay đề tài phân tích nội dung nghệ thuật của bài thơ Chạy giặc.

Bạn đang xem: Phân tích bài thơ chạy giặc

Tham khảo: Hướng dẫn lập dàn ý phân tích bài thơ Chạy giặc

Những bài bác văn hay phân tích Chạy giặc
(Nguyễn Đình Chiểu)

Bài số 1:Có hầu hết tác phẩm văn chương bất tử, khi nó trở thành triệu chứng nhân kế hoạch sử, gắn liền với nỗi vui, bi hùng của một dân tộc. "Chạy giặc" là 1 bài thơ như thế.Năm 1859, thực dân Pháp tấn công thành Gia Định. Trước họa xâm lăng, Nguyễn Đình Chiểu đang viết bài bác thơ "Chạy giặc". Bài xích thơ viết theo thể thất ngôn chén bát cú Đường luật, phản ảnh nỗi đau thương của dân tộc, căm thù lên án tội lỗi quân Pháp xâm lăng và biểu thị lòng yêu đương xót nhân dân:"Tan chợ vừa nghe giờ đồng hồ súng Tây,Nỡ để dân đen mắc nạn này?".Hai câu đề thể hiện một viên diện bi ai của quốc gia ta hồi bấy giờ. Giặc Pháp nổ súng lấn chiếm thành Gia Định. Trận đánh diễn ra như "một bàn cờ thế’' phút chốc biến hóa bất ngờ: "phút sa tay". Thành Gia Định thất thủ, Đồng Nai, Bến Nghé lâm vào hoàn cảnh tay giặc. Vần thơ chứa lên như một lời than:"Tan chợ vừa nghe giờ đồng hồ súng Tây,Một bàn cờ thế phút sa tay".Các tự ngữ: "vừa nghe giờ đồng hồ súng Tây", "phút sa tay" làm nổi bật thời gian, sự việc diễn ra bất ngờ, mau lẹ và tạo nên nỗi ghê hoàng trong phòng thơ, của quần chúng. # khi thành Gia Định bị giặc Tây nổ súng tiến công chiếm."Một bàn cờ thế" là một trong những ẩn dụ, cách nói mong lệ, hàm xúc về một viên diện chiến trường, một tình thế cuộc chiến tranh hồi ấy(1859)
Hai câu thực 3,4 tả cảnh chạy loạn, chạy giặc vào nỗi gớm hoàng của nhân dân. Những từ ngữ: "bỏ nhà", "lơ xơ chạy", "mất ổ", "dáo dác bay" đặc tả sự tung nát, hoảng sợ, hãi hùng. Nhà thơ lấy thế giới con bạn là "lũ trẻ", lấy nhân loại thiên nhiên là "đàn chim", nhị hình hình ảnh ấy điển hình nổi bật cho nỗi đau thương của nhân dân trước thảm hoạ non sông quê hương bị xâm lược:"Bỏ nhà bè bạn trẻ lơ xơ chạy,Mất ổ lũ chim dớn dác bay".Phép đảo ngữ để vị ngữ trước công ty ngữ để dìm ý các chữ "bỏ nhà" cùng "mất ổ" làm cho nỗi ám ảnh bi ai về cảnh chạy giặc của dân lành.Hai câu luận 5,6 đối nhau làm cho hiện lên nhị cảnh bể dâu điêu tàn khu vực Bến Nghé và Đồng Nai. Sát 200 năm về trước, Bến Nghé sẽ là cảnh đô hội, sầm uất, bên trên bến bên dưới thuyển bán buôn tấp nập, Đồng Nai là vựa lúa miền Nam. Cố kỉnh mà chỉ trong chốc lát đã bị giặc Pháp bắn giết, đốt phá, cướp bóc tách rất dã man. Gia tài của nhân dân ta bị chúng cướp phá sạch sẽ sành sinh "tan bong bóng nước". Công ty cửa, phố phường, thôn xóm của đồng bào ta bị quân xâm lược đốt phá tan hoang. Lửa khói ngất trời, che phủ một vùng rộng lớn "nhuốm màu mây". Công ty thơ tả ít cơ mà gợi nhiều. Chỉ bằng hai hình hình ảnh rất lựa chọn lọc, đối nhau: ''của tiền tan bong bóng nước", "tranh ngói nhuốm color mây" sẽ đủ diễn tả cảnh giặc giã rã hoang, khiến cho lòng người rất là căm giận, lên án tội trạng tày trời của quân xâm lược. Nỗi cực khổ và căm thù chứa đầy vần thơ:
"Bến Nghé của tiền tan bọt nước,Đồng Nai tranh ngói nhuốm color mây".Tội ác quân giặc quan yếu nào kể xiết! đơn vị thơ tưởng như chứa lời than uất hận trước lầm lỗi tày liếp của giặc Pháp:"Binh tướng nó hãy đóng góp sông Bến Nghé,Ai làm ra bốn phía mây đen;Ông phụ thân ta còn ở khu đất Đồng Nai,Ai cứu giúp đặng một phường con đỏ."(Văn tế nghĩa sĩ phải Giuộc)Sau lúc hạ thành Gia Định, giặc Pháp lấn chiếm ba tỉnh giấc miền Đông phái nam Kì. Cả một vùng to lớn của non sông ta ngập trong máu lửa. Phan Văn Trị, người bạn bè của Nguyễn Đình Chiểu, mặc nghe tiếng kèn giặc đang căm giận viết:"Tò te kèn thổi giờ nàm ba,Nghe lọt vào tai dạ xót xa.Uốn khúc sông long mù mịt khói,Vắng hoe thành Phụng ủ sầu hoa..."(Cảm tác)Hai câu kết, cảm giác nghẹn lại đột trào lên, biểu thị một trọng tâm trạng nhức đớn, lo âu. Sốt ruột cho tính mạng của con người và tài sản của nhân dân ta hiện nay đang bị giặc Pháp bắn giết, chiếm phá dã man. Lo sợ cho vận mệnh tối tăm của khu đất nước. Câu hỏi tu từ thể hiện tình yêu mến xót nhân dân đau đớn trước hoạ xâm lăng:
Hỏi trang dẹp loàn rày đâu vắng,Nỡ để dân đen mắc nạn này ?"Chạy giặc" là bài ca yêu thương nước thể hiện thâm thúy lòng căm thù giặc Pháp cùng nói lên tình yêu xót dân chúng trước hoạ xâm lăng. đầy đủ cảnh nhưng mà nhà thơ nghe thấy (tiếng súng Tây), chú ý thấy, cảm giác (lũ trẻ lơ xơ chạy, bầy chim dáo dác bay, của chi phí tan bọt nước, tranh ngói nhuốm color mây) là những chi tiết nghệ thuật khôn cùng hiện thực có giá trị lịch sử hào hùng sâu sắc. Bài bác thơ "Chạy giặc" là 1 trong những chứng tích về tội trạng giặc Pháp giữa những ngày mon đầu chúng xâm lược tổ quốc ta.Ngôn ngữ hàm súc, nghiêm trang, cất chan tình cảm, bài xích thơ mô tả tâm hồn trung nghĩa của Nguyễn Đình Chiểu. Qua đó cho biết tính mẫn cảm bao gồm trị ở trong phòng thơ yêu thương nước "đâm mấy thằng gian bút chẳng tà". Với ông, "thơ là súng là gươm". ("Đọc thơ Đồ Chiểu" - Lê Anh Xuân)Bài số 2:Đừng nói về cảnh dân chạy giặc vội nhưng trước không còn hãy để ý đến tiếng súng Tây nở rộ vào thời khắc tan chợ. Tức là trước lúc súng nổ, chợ búa vẫn họp bình thường. Cuộc sống hoàn toàn thanh thản yên ổn. Cơ hội tan chợ là bước đầu sự sum họp của gia đình. Phần nhiều đứa em ngóng anh chị, con cái đợi cha mẹ, cháu chắt ngóng ông bà. Cảnh hạnh phúc đầm ấm đối kháng sơ sẽ ra mắt ở hầu như nhà với đông đảo món quà đơn giản và giản dị của chợ vùng quê: củ khoai, tấm bánh đúc ngô, dăm ba giống mía, mấy nắm rộp rang trộn mật... Cả nhà sẽ xúm quanh mâm cơm thanh đạm có bát canh chua, khúc cá kho; hay đơn giản và giản dị hơn chỉ có râu tôm đun nấu với ruột bầu... Giờ súng Tây nổ đúng lúc đó, bất ngờ, tự dưng ngột, kinh hoàng vô cùng.
Súng Tây thời ấy nổ gớm ghê lắm, súng giặc đất rền. Nghe giờ súng thì đàn giặc sẽ ở ngay mặt cạnh. Vừa nghe thế nhưng mà cả bàn cờ cố đã hỏng phút sa tay. Thất bại ập đến nhanh chóng. Thời hạn ngắn ngủi càng tăng thêm tính chất đột nhiên ngột, bất ngờ, stress của tình thế. Và vì thế, vắt cho cảnh đoàn viên đầm ấm là cảnh tượng hỗn loạn, vướng víu sẻ nghé rã đàn:Bỏ nhà đồng chí trẻ lơ xơ chạy,Mất tổ bọn chim xáo xác bayHai câu đề thể hiện thời cuộc và thay nước. Giặc Pháp tấn công thành Gia Định vào thời gian tan chợ:Tan chợ vừa nghe tiếng súng Tây,Một bàn cờ cố gắng phút sa tay.Cảnh họp chợ, cảnh tung chợ là nhịp sống yên ổn bình của nhân dân ta. Giờ súng Tây bất thần nổ rền trời đã tạo cho nhịp sống ấy bị đảo lộn. Cảnh chiến tranh đã bắt đầu. Một bàn cờ thế là hình ảnh ẩn dụ nói tới thời cuộc, về trận đánh giằng co, ác liệt. Cha tiếng phút sa tay trong câu thơ "Một bàn cờ nạm phút sa tay" nói lên sự thất thủ lập cập của quân triều đình trên thành Gia Định. Nhị câu thơ đầu như một thông báo về sự kiện định kỳ sử bi thương diễn ra vào khoảng thời gian 1859. Đằng sau câu thơ là nỗi băn khoăn lo lắng và gớm hoàng trong phòng thơ trước thảm họa quê hương giang sơn thân yêu của chính bản thân mình bị giặc Pháp chỉ chiếm đóng và giày xéo.

Xem thêm: Lưu Ngay Địa Chỉ 10 Quán Lẩu Ngon Ở Tân Phú Khiến Khách Hàng Yêu Thích


Hai câu trong phần thực đối nhau, phép hòn đảo ngữ áp dụng sắc sảo: Vị ngữ bỏ nhà và mất ổ được đặt lên đầu câu thơ nhằm nhấn bạo dạn nỗi đau thương tang tóc của nhân dân ta khi giặc Pháp tràn tới:Bỏ nhà bầy trẻ lơ xơ chạy,Mất ổ bọn chim táo tác bay.Nếu viết Lũ trẻ bỏ nhà lơ xơ chạy và Đàn chim mất ổ nháo nhác bay thì ý vị câu thơ và cực hiếm biểu cảm sẽ không còn nữa! Cặp từ láy lơ xơ và dáo dác gợi tả sự bối rối và ghê hoàng mang lại cực độ. Cảnh trẻ con lạc đàn, chim đổ vỡ tổ là nhì thi liệu chọn lọc nổi bật theo biện pháp nói của dân gian tả cảnh chạy giặc hết sức thảm thương.Hai câu luận, ý thơ được cải cách và phát triển và mở rộng. Người sáng tác lên án phạm tội của giặc Pháp càn quét, đốt nhà, giết người, chiếm của, hủy hoại quê hương. Phép đối và hòn đảo ngữ được áp dụng sáng tạo. Công ty thơ ko viết: Của chi phí Bến Nghé tan bong bóng nước và Tranh ngói Đồng Nai nhuốm màu sắc mây, nhưng mà đã viết:Bến Nghé của chi phí tan bọt nước,Đồng Nai tranh ngói nhuốm màu sắc mây.Câu thơ đã vẽ lên một vùng địa lí bao la và trù phú (Bến Nghé, Đồng Nai) phút chốc biến thành đống tro tàn. Bến Nghé, Đồng Nai trong nắm kỉ XIX vốn sẽ là vựa lúa cùng nơi bán buôn sầm uất trên bến dưới thuyền, ráng mà chỉ trong khoảnh khắc đã biết thành giặc Pháp tàn phá tan hoang. Chi phí của, gia tài của quần chúng ta bị giặc chiếm phá sạch sẽ tan bọt bong bóng nước. Cửa nhà xóm làng quê nhà nhà thơ bị đốt cháy, lửa sương nghi chết giấc nhuốm color mây. Nhị hình hình ảnh so sánh tan bọt nước và nhuốm màu mây là phương pháp nói rõ ràng của dân gian quánh tả cảnh điêu tàn vì giặc Pháp tạo ra.
Có thể nói hai cặp câu trong phần thực với phần luận là giờ đồng hồ nói phẫn nộ của công ty thơ lên án tội vạ của giặc Pháp xâm lược. Tín đồ đọc cảm giác một cách thâm thúy bài thơ Chạy giặc đã làm sống dậy với hướng tới họ như một bài bác ca yêu nước. Những nhà thơ nước ta sau này đã học tập và kế thừa Nguyễn Đình Chiểu nhằm viết bắt buộc những vần thơ căm giận quân xâm lược:Bỗng cuối mùa chiêm quân giặc tới,Ngõ chùa cháy đỏ đông đảo thân cau.(Núi đôi – Vũ Cao)Giặc về giặc chiếm phần đau xương máu,Đau cả lòng sông, đau cỏ cây.(Quê mẹ - Tố Hữu)Trong rộng một nắm kỉ qua, tất cả biết bao xương ngày tiết của nhân dân sẽ đổ xuống bởi bom đạn tập thể xâm lược. Do đó tiếng nói căm phẫn là cảm hứng chủ đạo của các bài thơ yêu thương nước. Quay trở lại hai đoàn kết trong bài Chạy giặc, ta xúc rượu cồn trước thắc mắc của bên thơ:Hỏi trang dẹp loàn rày đâu vắng,Nỡ để dân black mắc nàn này? Trang dẹp loạn cũng là trang nhân vật hào kiệt. Rày đâu vắng: hôm nay, hôm nay đi đâu nhưng không thấy xuất hiện? nhà thơ vừa trách móc quan lại quân triều đình hèn yếu, thất trận nhằm giặc chiếm phần đóng quê hương, vừa ước ao đợi người hero tài tốt ra tay đánh giặc để cứu giúp nước, cứu vãn dân ra khỏi cảnh lầm than. Câu kết tiềm ẩn biết bao tình yêu thương của Nguyễn Đình Chiểu so với nhân dân đang quằn quại trong bom đạn giặc! Chạy giặc là bài bác ca yêu thương nước bắt đầu cho thơ văn yêu nước của dân tộc bản địa ta từ lúc cuối thế kỉ XIX.
Bài thơ Chạy giặc được viết bằng một thứ ngôn ngữ bình dị, bình dân đậm đặc màu sắc đẹp Nam cỗ (lũ trẻ, lơ xơ, ổ, dáo dác, tan bọt bong bóng nước, nhuốm màu mây, rày, nỡ, dân đen). Phép đối, phép hòn đảo ngữ, ẩn dụ so sánh là hầu như biện pháp thẩm mỹ và nghệ thuật được tác giả vận dụng trí tuệ sáng tạo để viết nên những vần thơ hàm súc, biểu cảm.

Xem thêm: Lập Dàn Ý Kể Về Một Cuộc Thăm Hỏi Gia Đình Liệt Sĩ Neo Đơn Lớp 6

Chạy giặc là bài bác thơ mang giá trị lịch sử hào hùng to lớn. Nó lưu lại sự kiện đau thương của tổ quốc ta cuối nạm kỉ XIX. Nó là bài bác ca yêu thương nước phẫn nộ giặc sống dậy và hướng tới họ khát vọng độc lập, trường đoản cú do.-------------------------------------------------------------------- * coi lại bài bác hướng dẫn soạn bài xích Chạy giặc của Nguyễn Đình Chiểu để tổng hợp không thiếu thốn các ý đề nghị phân tích thỏa mãn nhu cầu yêu mong đề bài.Truy cập kho tài liệu Văn mẫu mã 11 để xem thêm nhiều mẫu bài văn xuất xắc khác trong công tác học Ngữ Văn lớp 11. Chúc chúng ta học tập tốt !
*