Khởi nghĩa phan bá vành

     

Phan Bá Vành là ai? Cuộc khởi nghĩa Phan Bá Vành đã ra mắt như cố nào? vì sao cuộc khởi nghĩa Phan Bá Vành lại thất bại? toàn bộ sẽ được cửa hàng chúng tôi giải đáp qua nội dung bài viết dưới đây.

Bạn đang xem: Khởi nghĩa phan bá vành

Bảng nắm tắt thông tin Phan Bá Vành


Tên đầy đủ

Phan Bá Vành hay Phan Bá Vinh (潘伯鑅)

Năm sinh - năm mất

1790 - 12 tháng 3 năm 1827

Dân tộc

Kinh

Triều đại

Nhà Nguyễn, vua Minh Mạng.

Nơi sinh

Làng Minh Giám, thôn Vũ Bình, thị xã Kiến Xương, thức giấc Thái Bình.

Nơi mất

Trên con đường bị áp điệu về tởm thành Huế.

Nổi tiếng với

Lãnh đạo cuộc khởi nghĩa nông dân hạn chế lại triều đình nhà Nguyễn.

Nguyên nhân mẫu chết

Cắn lưỡi tự sát.

Gia đình

Cha mẹ

Mai Thị Vẻ (mẹ).

Anh chị em

Phan Thanh Cầu, Phan Cầm, Phan Thị Bầu.

Hồ sơ Media

Hồ sơ Wikipedia

https://vi.wikipedia.org/wiki/Phan_Bá_Vành


Phan Bá Vành (1790 - 1827) là lãnh tụ cuộc khởi nghĩa cuộc khởi nghĩa nông dân ở khu vực Thái Bình, Hải Phòng, thành phố hải dương chống lại công ty Nguyễn. Cuộc khởi nghĩa Phan Bá Vành ra mắt từ năm 1821 mang lại năm 1827 với đồ sộ lớn, hàng ngàn người tham gia.
*
Chân dung Phan Bá Vành trong một bộ phim truyện hoạt hình định kỳ sử

Với slogan “lấy của bạn giàu chia cho dân nghèo”, Phan Bá Vành đã giành được sự cỗ vũ to phệ từ nhân dân. Nhân dân nhiều nơi đang lưu truyền câu ca dao cho biết tình cảm của họ đối với nghĩa quân như sau:
Phan Bá Vành có sức mạnh phi thường, tài ném lao điệu nghệ lại rất giỏi thu phục lòng dân, tướng mạo sĩ. Ông đang chiêu mộ thành công nhiều tướng mạo tài bên Tây Sơn, danh sĩ thời Hậu Lê như Chiêu Liễn, Nguyễn Hạnh,...
Dưới sự chỉ huy của Phan Bá Vành, cuộc khởi nghĩa đang giành được nhiều thắng lợi quan trọng. Tại cuộc chiến ở cửa ngõ Trà Lý, quân khởi nghĩa giành được chiến thắng, giết mổ được phò mã vua Minh Mạng là Lê Mậu Cúc.
Quân triều đình những lần thất bại to, Thống chế Trương Phúc Đặng bị cách chức rồi từ sát. Tuy nhiên, Phan Bá Vành dường như không thể chỉ huy cuộc khởi nghĩa đi đến chiến thắng cuối cùng.
Vào năm 1827, quân nhóm triều đình công ty Nguyễn tập trung lực lượng bầy áp cuộc khởi nghĩa. Nghĩa quân mất dần những vùng đã sở hữu đóng và bắt buộc lui quân về núm thủ địa thế căn cứ Trà Lũ. Quân triều đình đã bao vây và tiến công căn cứ Trà Lũ. Nghĩa quân thua trận, Phan Bá Vành bị tóm gọn sống và tự sát.
Một số bên sử học đã cho rằng quyết định lui về rứa thủ căn cứ Trà bầy đàn là lý do chính dẫn đến thua của cuộc khởi nghĩa Phan Bá Vành.
Phan Bá Vành sinh năm 1790, vào một mái ấm gia đình nghèo sinh sống làng Minh Giám, buôn bản Vũ Bình, huyện Kiến Xương, thức giấc Thái Bình. Mái ấm gia đình của ông vừa đông con vừa cần chịu cảnh mồ côi thân phụ từ nhỏ. Vị vậy, ông đề xuất làm thuê với cày mướn đến địa nhà để mưu sinh. Tóm lại, Phan Bá Vành xuất thân từ thế hệ nông dân nghèo, không tồn tại địa vị trong làng hội.
Tuy nhiên, ông lại sở hữu được sức mạnh rất tốt, giỏi võ nghệ cùng tài ném lao chuẩn xác từ khoảng cách 100 bộ. Xung quanh ra, Phan Bá Vành lừng danh nghĩa hiệp, thường trợ giúp người dân trong vùng.
Phan Bá Vành có tên tục là cha Vành vì chưng ông là người con thứ tía trong gia đình. Mẫu họ Phan Bá Vành tất cả ông tổ chúng ta xa là Ngô Kinh với Ngô Từ. Vào đó, Ngô tự là khai quốc công thần dưới triều vua Lê Thái Tổ. Tuy nhiên, dòng họ của Phan Bá Vành đã sa sút, buộc phải đổi sang bọn họ Phan.
Triều đình nhà Nguyễn áp dụng chính sách tô thuế, lao dịch nặng trĩu nề, dùng của cải chế tạo cung điện, thành quách, không chăm lo đê điều. Bởi vậy, hoa màu thất bát khiến cho nông dân đói khổ.Bọn địa chủ, hào lý white trợn giật đoạt ruộng khu đất của dân, quan liêu lại tham nhũng.Thiên tai, dịch bệnh xảy ra khiến cho dân bọn chúng vô thuộc khổ sở.Năm 1821, nạn đói xẩy ra ở tỉnh Thái Bình, Phan Bá Vành sẽ tự xưng có tác dụng vua, lôi kéo nhân dân khởi nghĩa.
Nguyễn Hạnh giữ chức hữu tướng tá quân. Ông từng là tướng mạo lĩnh bên dưới triều Tây Sơn. Khi nhà Nguyễn cố kỉnh quyền, Nguyễn Hạnh bị truy tìm nã, yêu cầu trốn thanh lịch Trung Quốc. Bên dưới thời Minh Mạng, tướng tá Nguyễn Hạnh về nước cùng bố Vành khởi nghĩa.Vũ Đức cát từng giữ dịch vụ thủ ngự cha - Lạt nhưng đã trở nên triều đình giải pháp chức.Chiêu Liễn được giữ chuyên dụng cho quân sư của cuộc khởi nghĩa. Chiêu Liễn là sĩ phu, con của Bạch win Hầu bên dưới triều Lê.Ba Hùm thủ lĩnh người Mường với theo 3000 quân và thiện xạ dấn mình vào nghĩa quân.Hai Đáng được tin cẩn giao dịch vụ Trưởng tả quân, chỉ huy căn cứ Đường Nhất. Bà xã Hai Đáng là Vũ Thị Hinh cũng thâm nhập khởi nghĩa cùng rất chồng.Phan Khánh từng giữ lại chức nhóm trưởng quân doanh dưới triều vua Gia Long. Sau này, ông tham gia nghĩa quân cùng được giao lãnh đạo đồn Trà Đông.Ba Hầm là bé của thủ chỉ Nguyễn Huy Đồng. Bởi vì cha của ông bị triều đình bắt giam nên ra quyết định theo nghĩa binh khởi nghĩa.Ngoài ra, hàng chục ngàn nông dân thuộc với phần đông tầng lớp danh sĩ đã dấn mình vào lực lượng nghĩa quân.
Thống chế Trương Phúc Đặng.Tham hiệp Thanh Hóa Nguyễn Công Trứ.Phò mã trấn thủ Sơn nam Lê Mậu Cúc.Tiền phong đô thống chế Trương Văn Minh.Quản cơ Vũ Văn Bảo.Quản cơ Trương Văn Tín.Phó tướng mạo Ngô Văn Vĩnh thống lĩnh 2 vệ quân tởm thành Huế, vệ quân Thần Sách sống Nghệ An.Quân nhóm triều đình ở Bắc Thành (ngày ni là Hà Nội), Thanh Hóa, Nghệ An, 18 chiến thuyền, 200 thuyền, 4 thớt voi và một bộ phận vệ quân khiếp thành Huế.
Vào năm 1821, Phan Bá Vành kêu gọi nông dân bần cùng vùng Sơn nam Hạ (nay thuộc Nam Định, Thái Bình) khởi nghĩa hạn chế lại triều đình nhà Nguyễn. Ban đầu, 5000 fan đã tham gia nghĩa quân, căn cứ để tại thôn Phú Nhai, xóm Trà Lũ.
Sau đó, quân nổi lên ở những tỉnh ở kề bên như thủ lĩnh tía Hùm đã kéo đến dấn mình vào nghĩa quân. Quy trình tiến độ 1824 đến 1825, nàn đói diễn ra khiến nàn dân gia nhập lực lượng Phan Bá Vành ngày càng đông. Thời điểm này, quân của Phan Bá Vành đã lên tới mức hàng vạn người.
Hoạt cồn của nghĩa quân mở rộng khắp những tỉnh Thái Bình, phái mạnh Định, Hải Dương, Quảng Yên. Các thủ lĩnh nổi tiếng như nhì Đáng, Vũ Đức Cát, Nguyễn Hạnh,... Sẽ gia nhập khiến lực lượng nghĩa binh ngày càng bự mạnh.
Đến tháng 2 năm 1826, Phan Bá Vành chỉ huy nghĩa quân kéo mang lại tiến tấn công đồn Trà Lý với đồn lạm Hải cùng giành được win lợi. Thủ ngự sứ Đặng Đình Liễu và Nguyễn Trung Diễn phần nhiều bị nghĩa quân giết chết.
Thừa thắng, nghĩa quân liên tục tiến đánh các vùng lân cận Chân Ninh, loài kiến Xương,...Quan trấn thủ Sơn phái nam là Lê Mậu Cúc mang quân đến tàn phá nghĩa quân.

Xem thêm: Mỹ Thuật Lớp 3 Vẽ Tranh Đề Tài Trường Em Đẹp, Đơn Giản Cho Học Sinh


Quân sư Vũ Đức cat bày mưu để phục binh. Ở hễ Tiên, quân team triều đình với nghĩa quân giao chiến ác liệt. Cuối cùng, Lê Mậu Cúc với quản cơ Nguyễn Văn Đĩnh phần lớn tử trận, quân triều đình đại bại buộc phải bỏ lại thuyền bè.
Vua Minh Mạng tốt tin hết sức tức giận. Vua sẽ lệnh đến thống chế Trương Phúc Đặng mang quân đánh dẹp. Trên Giao Thủy, Vũ Đức cat đi chuyển động nhân dân khởi nghĩa gặp phải phục binh của Trương Phúc Đặng với tử trận.
Trước thế tiến công mãnh liệt của quân nhóm triều đình, nghĩa quân đề xuất tạm lui binh về vùng Quảng Yên. Dịp này, nghĩa quân vẫn tiếp tục hoạt động mạnh sinh sống Vũ Tiên, Chân Định.
Quản cơ Nguyễn Văn Lân, phó vệ úy Nguyễn Văn Truyền, quan tủ Trần Văn Thạc với binh cho trấn áp. Trận chiến diễn ra kịch liệt ở Phúc Ốc (Vũ Tiên), quân triều đình lại bại trận. Nguyễn Văn Truyền cùng Trần Văn Thạc tử trận, Nguyễn Văn lạm bị thương vứt chạy.
Sau đó, nghĩa quân Phan Bá Vành mang quân định tiến đánh thành kiến Xương cơ mà bị quân triều đình tấn công chặn. Do thế, nghĩa quân phải trong thời điểm tạm thời rút lui, từ quăng quật kế hoạch xâm chiếm Kiến Xương.
Tháng 12 năm 1826, Phan Bá Vành và hữu tướng mạo quân Nguyễn Hạnh sở hữu 5000 quân tiến tấn công xã Tiên Minh với huyện Nghi Dương. Sau đó, nghĩa quân mở rộng vận động ra các vùng ven bờ biển Vịnh Bắc Bộ.
Quan trấn thủ trấn Hải Dương đưa thông tin xin triều đình chi viện. Vua Minh Mạng cử Trương thanh tao giữ chức chi phí phong đô thống chế và tham hiệp tỉnh nghệ an Nguyễn Hữu Thận mang quân trấn giữ lại Bắc thành.
Ngoài ra, vua còn lệnh mang lại tham hiệp Thanh Hóa Nguyễn Công Trứ, quản lí cơ Vũ Văn Bảo, quản cơ Trương Văn Tín, tham biện tỉnh nghệ an Nguyễn Đức Nhuận mang 14 chiến thuyền, 200 thuyền, 300 tay súng tay cò bỏ ra viện đến Hải Dương.
Nhiều trận đánh kịch liệt đã ra mắt giữa quân đội hai bên. Ở sông Cổ Trai, nghĩa binh giành được chiến thắng lợi, liên tục tấn công quân triều đình sinh hoạt Tam Giang.
Đầu năm 1827, nghĩa quân Phan Bá Vành vẫn tiếp tục hoạt động mạnh ở đậy thành loài kiến Xương và đậy Thiên Trường. Phó tướng tá Ngô Văn Vĩnh được lệnh với 2 vệ Quân tởm thành Huế, vệ quân Thần Sách ở Nghệ An mau lẹ chi viện cho mặt trận miền Bắc. Tháng 3 năm 1827, Thân Văn Duy được vua thăng chức quản lý quân vụ Bắc thành kiêm tham tán.
Quân khởi nghĩa bị quân triều đình tấn công lui sống sông Bổng Điền. Nghĩa quân gửi hướng tấn công sang cánh quân của Phạm Đình Bảo chỉ huy. Những cánh quân của triều đình như Nguyễn Công Trứ, Phạm Văn Lý, Nguyễn Văn Phong yêu cầu cứu viện.
Nghĩa quân Phan Bá Vành trở về căn cứ Trà số đông và thiết kế hào lũy tính kế đánh lâu dài. Những tướng chỉ huy của nghĩa quân hết lời khuyên anh Phan Bá Vành ko nên quay trở lại căn cứ. Họ nhận định rằng nghĩa quân bắt buộc thừa thời gian quân triều đình còn stress do tiến quân xa xôi nhưng mà tấn công.
Tương truyền, Phan Bá Vành đã nghe theo lời của người vợ lẽ trằn Thị Tú, nỗ lực thủ thủ căn cứ Trà Lũ. Sau đó, các cánh quân của triều đình kéo mang lại vây chặt địa thế căn cứ của nghĩa quân. Binh lực triều đình bắt đầu dùng pháo oanh kích căn cứ, nghĩa quân kháng cự không thành, chết các vô số kể.
Phan Bá Vành biết bà xã Trần Thị Tú đã bán đứng mình yêu cầu cho quân chém chết. Đêm đó, Phan Bá Vành mang đến quân đào ngòi thông ra sông Ngô Đồng. Đến sáng, quân khởi nghĩa mở đường phá vây theo mặt đường thủy vừa mở. Tuy nhiên, Phan Bá Hùng chỉ huy chặn tấn công nghĩa quân khiến việc phá vây trọn vẹn thất bại.
Lãnh đạo quân khởi nghĩa Phan Bá Vành bị tóm gọn sống cùng với 765 thuộc hạ. Cuộc khởi nghĩa Phan Bá Vành xác định kết thúc.
Cuộc khởi nghĩa nông dân vì chưng Phan Bá Vành dứt hoàn toàn thất bại. Phan Bá Vành bị tóm gọn và từ bỏ sát trên tuyến đường áp giải về kinh. Toàn bộ các tướng mạo lĩnh, binh sĩ đi theo ông hầu hết bị xử tử. Buôn bản Trà phe cánh bị giải tán, công ty cửa, cây cỏ đều bị quân triều đình phá nát.
Mặc dù thua thảm nhưng cuộc khởi nghĩa Phan Bá Vành đã thể hiện niềm tin đấu tranh của nông dân các tỉnh miền bắc bộ chống lại cơ chế hà tự khắc của triều đình nhà Nguyễn.
Để tưởng niệm công huân của ông, bạn dân đã lập thường thờ Phan Bá Vành ngơi nghỉ thôn Nguyệt Lâm, xã Vũ Bình, huyện Kiến Xương, thức giấc Thái Bình. Hiện tại nay, nhà nước đã công nhận đền thờ Phan Bá Vành là di tích lịch sử hào hùng văn hoá cung cấp quốc gia.
*
Đền bái Phan Bá Vành mùa lễ hội

Vào tháng 2 và tháng 9 âm lịch, tại đền thờ Phan Bá Vành đều phải có tổ chức liên hoan đồn Cả nhằm mục đích tưởng lưu giữ Phan Bá Vành và các nghĩa quân.
Đường Phan Bá Vành, phường Thạnh Mỹ Lợi, quận 2, TP.HCM.Đường Phan Bá Vành, phường quang quẻ Trung, TP.Thái Bình.Đường Phan Bá Vành, phường năn nỉ Hiên Đông, quận sơn Trà, TP.Đà Nẵng.
Như vậy, chúng ta vừa khám phá Phan Bá Vành và cuộc khởi nghĩa vì ông lãnh đạo. nangngucnoisoi.vn mong muốn rằng những thông tin trên sẽ giúp ích cho mình đọc gọi hơn về nhân vật lịch sử hào hùng Việt Nam. Hẹn gặp lại bạn trong những bài viết tiếp theo.
Tài liệu tham khảo:
Sách việt nam Sử Lược của tác giả Trần Trọng Kim (xuất phiên bản năm 1920).
Tạp chí nghiên cứu và phân tích Lịch sử, Số 86 (1966) vì chưng Đặng Huy Vận, Nguyễn Phan Quang, Chu Thiên biên soạn.

Xem thêm: Đề Thi Khảo Sát Chất Lượng Đầu Năm Lớp 9, Khảo Sát Chất Lượng Toán 9


Tạp chí nghiên cứu Lịch sử, Số 188 (xuất phiên bản tháng 5 năm 1979), người sáng tác Nguyễn Phan Quang, Nguyễn Tiến Đoàn, Nguyễn Cảnh Minh.