CHẤT LIỆU VĂN HÓA DÂN GIAN TRONG ĐẤT NƯỚC

     

(Trích Đất nước, trường ca Mặt mặt đường khát vọng của tác giả Nguyễn Khoa Điềm, SGK Ngữ văn 12, tập 1, trang 114 – NXB Giáo dục, 2008)


A.
B.
C.
D.

Đáp án đúng:


Lời giải của Tự học 365

Giải đưa ra tiết:

GIỚI THIỆU CHUNG

Nhà thơ Nguyễn Khoa Điềm là trong những nhà thơ tiêu biểu của ráng hệ trẻ thơ trong những năm chống Mĩ cứu giúp nước. Thơ Nguyễn Khoa Điêm cuốn hút người đọc vì chưng xúc cảm lắng đọng, giàu hóa học suy tư; hấp dẫn người đọc bởi vẻ đẹp trí tuệ, trữ tình, đầy hào khí của không ít nhà thơ trưởng thành và cứng cáp trong chống chiến. Bài bác thơ “Đất Nước” trích trường ca “Mặt đường khát vọng” – thành tích được thành lập và hoạt động vào năm 1971 – giữa lúc cuộc loạn lạc chống Mỹ diễn ra khốc liệt - là 1 trong đoạn trích tiêu biểu vượt trội cho phong cách nghệ thuật độc đáo ấy.

Bạn đang xem: Chất liệu văn hóa dân gian trong đất nước

- Để vấn đáp cho thắc mắc “Đất nước có từ bao giờ?”, bên thơ Nguyễn Khoa Điềm sẽ đưa tín đồ đọc quay trở lại với lịch sử dân tộc dân tộc, tìm tới với cội nguồn văn hóa truyền thống dân gian trường đoản cú xa xưa để phân tích và lý giải cho xuất phát ra đời khu đất nước.

lúc ta to lên Đất Nước đã tất cả rồi

…………

Đất Nước có từ thời điểm ngày đó

Đoạn thơ 9 câu đầu trong đoạn trích “Đất nước” đậm chất văn hóa truyền thống dân gian đã trả lời cho câu hỏi đó.

2. PHÂN TÍCH

- không giống với các nhà thơ cùng rứa hệ – thường chế tạo ra một khoảng cách khá xa để chiêm ngưỡng và ngắm nhìn và truyền tụng đất nước, với các từ ngữ, hình ảnh kì vĩ, mĩ lệ, có tính chất biểu tượng. Nguyễn Khoa Điềm đã lựa chọn điểm nhìn gần gụi để diễn đạt một giang sơn tự nhiên, bình dân mà không hề thua kém phần thiêng liêng, tươi đẹp

- với Nguyễn Khoa Điềm, tổ quốc ở ngay trong cuộc sống đời thường của mỗi gia đình chúng ta, từ lời nhắc chuyện của tín đồ mẹ, miếng trầu của bà, những phong tục tập quán không còn xa lạ (tóc chị em thì bới sau đầu) cho tới tình nghĩa thuỷ phổ biến của cha mẹ, hạt gạo ta ăn hàng ngày, cái kèo loại cột vào nhà… tất cả những điều này làm mang đến Đất nước trở thành cái ngay sát gũi, thân thiết, bình dị trong cuộc sống đời thường hàng ngày của bé người.

- người sáng tác mượn làm từ chất liệu văn học dân gian để diễn tả về Đất Nước. Đối với trẻ con thơ, Đất Nước nhiệt tình qua lời nhắc “Ngày xửa ngày xưa” của bà của mẹ… tức là Đất Nước sẽ có từ rất lâu đời. Đất Nước có từ trước lúc những câu truyện cổ thành lập và hoạt động rồi khi đông đảo câu truyện cổ xuất hiện trong đời sống tinh thần của ta, ta lại thấy Đất Nước hiện hữu trong truyện cổ. Đó là Đất Nước của một nền văn học dân gian đặc sắc với những câu chuyện cổ tích, thần thoại, truyền thuyết. Thiết yếu những mẩu truyện cổ với những bài bác hát ru thuở ta còn nằm nôi là nguồn sữa ngọt lành để mắt cho ta loại chân thiện mĩ và béo lên ta biết yêu quốc gia con người. Về ý nghĩa sâu sắc của truyện cổ cùng với đời sống lòng tin con người, công ty thơ Lâm Thị Mỹ Dạ sẽ xúc động cơ mà viết nên:

Tôi yêu thương truyện cổ nước tôi

Vừa nhân từ lại tuyệt vời nhất sâu xa

Thương bạn rồi mới thương ta

yêu thương nhau dù mấy bí quyết xa cũng gần

(Truyện cổ nước mình)

- không những “có trong những cái ngày xửa ngày xưa”, Nguyễn Khoa Điềm còn khẳng định cái buổi ban sơ ấy qua 1 nét sống giản dị và đơn giản nhưng đậm đà của rất nhiều người mẹ, bạn bà Việt Nam.

- nhà thơ lại liên tưởng tuy vậy hành về sự lớn mạnh của nước nhà qua ý thơ “Đất Nước mập lên…”. Chữ “lớn lên” là để chỉ sự trưởng thành và cứng cáp của Đất Nước. Câu thơ gợi nhắc cho ta lưu giữ đến truyền thuyết Thánh Gióng, bắt đầu lên ba đã biết xông pha trận mạc. Đứa nhỏ bé ấy sẽ vươn vai thay đổi chàng trai Phù Đổng Thiên vương vãi nhổ tre làng mạc Ngà tiến công giặc.

- Truyền thống quang vinh ấy đang theo suốt đoạn đường dài của lịch sử dân tộc dân tộc mãi đến hôm nay trong thời đại chống mỹ bao tấm gương tuổi con trẻ đã gan góc chiến đấu bảo đảm an toàn giống nòi. Phải chăng, đó chính là vẻ đẹp của các chị, những anh đã tạc vào lịch sử Việt Nam kiểu đứng kiêu hùng bất khuất: Võ Thị Sáu, trằn Văn Ơn, Nguyễn Văn Trỗi…

- Vẻ đẹp nhất ấy song hành với hình hình ảnh cây tre Việt Nam. Cây tre hiền hậu trên mỗi xã quê. Nó như là sự đồng hiện hồ hết phẩm hóa học trong cốt giải pháp con người việt nam Nam: thật thà chất phác, hiền từ thuỷ chung, ưa chuộng hoà bình nhưng lại cũng kiên cường quật cường trong tranh đấu.

- Từ truyền thống lâu đời đánh giặc ngoại xâm Nguyễn Khoa Điềm liên tục khai thác thêm nhiều yếu tố sở hữu vẻ đẹp mắt thuần phong mỹ tục của con fan Việt.

- Nguyễn Khoa Điềm thường xuyên gắn loại suy tưởng đến con người ngàn đời cư trú, lao động, chiến đấu trên mảnh đất Việt để giữ lại gìn tôn tạo mảnh đất thân yêu. Ở đó đạo lí ân nghĩa thủy chung đã trở thành truyền thống ngàn đời của dân tộc: “Cha mẹ thương nhau bởi gừng cay muối mặn”.

- Đâu chỉ bao hàm vẻ đẹp trên, dân tộc bản địa ta còn có truyền thống lao động nên cù, chịu thương siêng năng “Hạt gạo buộc phải một nắng nhị sương xay giã dần dần sàng”.

Xem thêm: Cách Nấu Thịt Kho Tàu Trứng Cút Ngon Đậm Đà Đưa Cơm Với Cách Làm Đơn Giản

- Thành ngữ “Một nắng nhị sương” gợi nên sự cần mẫn chăm chỉ của thân phụ ông ta phần đông ngày long đong, lận đận trong đời sống nông nghiệp lạc hậu. Đó là truyền thống lao động phải cù, chịu đựng thương chịu khó. Để tạo sự hạt gạo ta ăn uống hàng ngày, người nông dân buộc phải trải qua bao nắng sương vất vả gieo cấy, xay giã, giần sàng. Thấm vào trong hạt gạo bé nhỏ ấy là các giọt mồ hôi vị mặn nhọc nhằn của thống trị nông dân bao đời nay.

* Câu thơ sau cuối khép lại một câu xác định với niềm tự hào: “Đất Nước có từ thời điểm ngày đó”.

- “Ngày đó” là ngày làm sao ta ko rõ nhưng chắc chắn ngày sẽ là ngày ta có truyền thống, có phong tục tập quán, có văn hóa truyền thống mà có văn hóa nghĩa là bao gồm đất nước. Đúng như lời bác dặn trước lúc ra đi “Rằng hy vọng yêu non sông mình, buộc phải yêu hồ hết câu hát dân ca”. Dân ca, ca dao là sệt trưng văn hóa truyền thống của Việt Nam, ý muốn yêu Đất Nước trước hết đề nghị yêu với quý trọng văn hóa nước nhà. Bởi vì văn hóa đó là Đất Nước. Thật dễ thương đáng quý, đáng tự hào biết bao lời thơ dung dị, lắng đọng của Nguyễn Khoa Điềm.

* dấn xét chung

9 câu thơ mở đầu đoạn trích “Đất nước” thấm đẫm chất văn hóa dân gian. Tổng quan lại, gia công bằng chất liệu văn hóa dân gian trong đoạn thơ rất có thể được khái quát ở một số phương diện tiêu biểu:

- áp dụng những chi tiết, hình ảnh, nhân vật, từ ngữ... Quen thuộc ở các thể loại văn học dân gian (cổ tích, thần thoại, truyền thuyết, ca dao dân ca, tục ngữ, thành ngữ...) tạo thành hệ thống chất liệu thân quen mà lạ, giàu ý nghĩa

- Gợi lại những phong tục, tập quán, sinh hoạt của người bình dân xưa (tục ăn trầu, búi tóc, đặt tên...), nhắc đến sự hình thành, phát triển nền sang trọng nông nghiệp... để khắc sâu cội nguồn văn hóa, văn hiến dân tộc.

- Cảm hứng về lối sống ân nghĩa, thủy chung; truyền thống lâu đời lao động; truyền thống yêu nước, chống ngoại xâm oách hùng của dân tộc...

3. ĐÁNH GIÁ CHUNG

- thành công của đoạn thơ trên là phụ thuộc vào việc áp dụng khéo léo cấu tạo từ chất văn hóa dân gian như phong tục ăn trầu, tục búi tóc, truyền thống lâu đời đánh giặc, truyền thống nông nghiệp. Công ty thơ sáng chế thành ngữ dân gian, ca dao tục ngữ, thành ngữ… tất cả làm nên một đoạn thơ đậm đà không gian văn hóa bạn Việt. Ngôn ngữ mộc mạc, giản dị, lời thơ nhẹ nhàng đúng giọng thủ thỉ tâm tình tuy vậy vẫn sở hữu đậm hồn thơ triết lí.

Xem thêm: Bản Đồ Nhật Bản Chi Tiết - Bản Đồ Đất Nước Nhật Bản, Mã Tỉnh Thành Nhật Bản

- bởi cảm nhận rất đỗi thân thương, ngay sát gũi, Nguyễn Khoa Điềm đã mang lại cho chúng ta một hình ảnh Đất Nước bình thường nhưng không kém phần tươi đẹp. Đọc đoạn thơ nói riêng và bài thơ nói chung, ta cảm nghe như nguồn gốc dân tộc, gốc nguồn văn hóa đang thấm vào tận từng mạch hồn ta, dòng máu ta. Điều đó càng có tác dụng ta thêm yêu thêm quý quê nhà Tổ quốc mình.